Results for VIỄN THÁM

Vai trò của Viễn thám trong việc lập bản đồ khẩn cấp ứng phó thiên tai

15:27

 



Tất cả các thảm họa đều có tính không gian, vì thế viễn thám (RS) đóng vai trò quan trọng trong việc lập bản đồ khẩn cấp ứng phó với thảm họa thiên nhiên. Quyết định cũng có thể được đưa ra thông qua phân tích các lớp địa lý và thông tin hệ thống (GIS) khác nhau. Hiện nay, dữ liệu kinh tế-xã hội và không gian địa lý rất hữu ích cho việc quản lý và lập kế hoạch ứng phó với thiên tai cũng như xử lý các điều kiện thảm họa. Nhiều tổ chức đang tích hợp GIS và vai trò viễn thám trong bản đồ khẩn cấp. Ngoài ra, GIS, RS & GPS rất hữu ích trong các ứng dụng quản lý thiên tai và đưa ra quyết định. Sự tiến hóa của công nghệ máy tính và sự có sẵn của phần cứng rất hữu ích cho sự mở rộng nhanh chóng của GIS trong nghiên cứu và quản lý thiên tai.

Bài viết này được Hoàng Đức Vinh dịch sang tiếng Việt từ bài gốc: "Remote Sensing Role in Emergency Mapping for Disaster Response" đăng trên Aeologic.com ngày 10/11/2022.

Link bài gốc: https://www.aeologic.com/blog/remote-sensing-role-in-emergency-mapping-for-disaster-response/

GIS hữu ích cho việc lập bản đồ vùng nguy hiểm và trong tình huống khẩn cấp, việc giảm thiểu nguy hiểm cho người dân có thể được thực hiện dễ dàng thông qua các bản đồ này. GIS và RS rất hữu ích trong các chiến lược giảm thiểu nguy hiểm và kế hoạch chuẩn bị. Dữ liệu địa lý thời gian thực đang cải thiện việc phân bổ tài nguyên cho ứng phó. Vai trò viễn thám trong bản đồ khẩn cấp rất hữu ích trong việc mô hình hóa rủi ro thiên tai và sự thích nghi của con người với các mối hiểm nguy. Ngoài ra, nó đang cung cấp một hệ thống hỗ trợ quyết định trong quản lý thiên tai.

1. Hệ thống quản lý thiên tai

Giảm thiểu: Phòng chống thiên tai là chủ đề về xử lý và tránh các rủi ro. Đó là một nguyên tắc yêu cầu các biện pháp được thực hiện để kiểm soát hoặc giảm thiểu tác động của một sự kiện thảm khốc dự kiến ​​hoặc đã xảy ra.

Phòng ngừa: Đây là cách chúng ta thay đổi hành vi để giới hạn tác động của các sự kiện thảm khốc đối với con người.

Ứng phó: Một kế hoạch hiệu quả cho sức khỏe cộng đồng và người dân trong quá trình thảm họa xảy ra sẽ tập trung vào các hoạt động nhằm giảm thiểu tác động của thảm họa.

Phục hồi sau thảm họa: Mục tiêu của giai đoạn phục hồi là khôi phục khu vực bị ảnh hưởng trở lại trạng thái trước đó. Những nỗ lực phục hồi liên quan đến các quyết định và vấn đề phải được đưa ra sau khi các nhu cầu ngay lập tức được giải quyết.

Hơn nữa, quản lý thiên tai được thực hiện bằng cách tuân theo các bước:

  • Lập kế hoạch và phân tích
  • Nhận thức về tình huống
  • Quản lý dữ liệu
  • Vận hành trên thực địa

2. Lập kế hoạch và phân tích

Vai trò viễn thám trong bản đồ khẩn cấp là hệ thống thông tin đầy đủ nhất để mô hình hóa, phân tích dữ liệu không gian và hiển thị sự dễ tổn thương của cộng đồng. Khi chúng ta xác định các vị trí nguy hiểm với cơ sở hạ tầng quan trọng, các mô hình GIS được xử lý sẽ hỗ trợ việc xác định tác động của sự kiện và các yêu cầu giảm thiểu cần thiết. Sự chuẩn bị là rất quan trọng khi một sự kiện khẩn cấp xảy ra. Do đó, việc phân tích các rủi ro và mối đe dọa là có lợi trong chương trình quản lý khẩn cấp.

3. Nhận thức về tình huống

Nhận thức về tình hình thiên tai và quản lý khẩn cấp là một việc quan trọng. Công nghệ địa tầng từ xa trong bản đồ khẩn cấp đóng vai trò quan trọng để cung cấp thông tin về vị trí của sự kiện, tức là nơi sự kiện đang xảy ra và điều gì đang diễn ra chính xác trong thời gian thực. Giao diện bản đồ GIS là quan trọng trong xử lý các tình huống khẩn cấp.

4. Quản lý dữ liệu

Trong GIS, tích hợp thông tin từ các nguồn khác là khả thi. Việc sắp xếp chính xác dữ liệu GIS cung cấp thông tin hữu ích trong các tình huống khẩn cấp.

5. Vận hành trên thực địa

Dữ liệu thực địa rất quan trọng trong các ứng dụng GIS. Và GIS di động cung cấp thông tin quan trọng. Nhóm thực địa sẽ thu thập thông tin và gửi lại cho người dùng. Do đó, thông tin thực địa hữu ích để nhận biết điều kiện sự kiện thực tế. Sau đó truyền dữ liệu mới đến đội ngũ hoạt động trên thực địa (nơi xảy ra thảm họa), để họ có thông tin để bảo vệ sinh mạng và đảm bảo an toàn cho mọi người. Dù đó là giai đoạn phản ứng hay khôi phục, GIS di động đang cung cấp thông tin chính xác.

Một số mục tiêu quan trọng của việc tạo cơ sở dữ liệu GIS là:

Các nhà quản lý thiên tai từ cấp trung ương, tỉnh, thành phố và cấp làng xã sử dụng cơ sở dữ liệu GIS cho quá trình lập kế hoạch ứng phó với thiên tai.

  • Lập kế hoạch và sự chuẩn bị cho thiên tai
  • Dự báo và cảnh báo sớm về các sự kiện thiên tai
  • Quản lý cứu trợ, các hoạt động cứu hộ và các dự án liên quan

Cơ sở dữ liệu GIS với các chủ đề khác nhau phục vụ cho các nhà quản lý thiên tai trong quá trình ra quyết định khi xảy ra các sự kiện tai hoạ.

6. Kết luận

Các vùng ngập lụt nguy hiểm như đồng bằng, ven biển và các vị trí bị xói mòn, sạt lở... có thể được nhận ra bằng cách sử dụng hình ảnh viễn thám để hỗ trợ các hoạt động giảm thiểu rủi ro. Vai trò của viễn thám trong bản đồ khẩn cấp được sử dụng để nghiên cứu hậu quả của biến đổi khí hậu, chẳng hạn như thay đổi về sử dụng đất. Hình ảnh vệ tinh có thể được sử dụng để theo dõi những ảnh hưởng này trên quy mô toàn cầu. Viễn thám đang được ứng dụng rộng rãi trong các hiện tượng thiên tai và quản lý thiên tai, đặc biệt là do biến đổi khí hậu.

Vai trò của Viễn thám trong việc lập bản đồ khẩn cấp ứng phó thiên tai Vai trò của Viễn thám trong việc lập bản đồ khẩn cấp ứng phó thiên tai Reviewed by VinhHD on 15:27 Rating: 5

Sử dụng dữ liệu viễn thám miễn phí để giám sát thiên tai và biến động môi trường

09:48

 

Sử dụng dữ liệu từ vệ tinh quay quanh trái đất, những công việc như theo dõi các biến động trong rừng nhiệt đới Amazon, xem trọn vẹn cảnh bão hoặc tìm ra các vùng cần được hỗ trợ sau khi xảy ra thảm họa... trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.

Bài viết được dịch sang tiếng Việt từ bài gốc tiếng Anh của tác giả Quisheng Wu - Phó giáo sư khoa Geography and Sustainability, Trường ĐH Tennessee, Hoa Kỳ đăng trên website https://theconversation.com/ ngày 14/3/2023

Link trực tiếp bài viết gốc tại ĐÂY

Trước đây, dữ liệu vệ tinh chỉ được truy cập giới hạn bởi các nhà nghiên cứu hoặc chuyên gia trong lĩnh vực viễn thám và xử lý hình ảnh. Tuy nhiên, ngày nay, hầu như bất cứ ai cũng có thể lấy được dữ liệu này bởi nhờ vào dữ liệu mở open -access từ các vệ tinh của chính phủ như Landsat, Sentinel cũng như các tài nguyên đám mây miễn phí như Amazong web services, Google earth engine hay Microsoft Planetary Computer.

Giáo sư Quisheng Wu chuyên nghiên cứu về dữ liệu lớn địa không gian, và ông đã đưa ra các hướng dẫn nhanh về cách tìm ảnh vệ tinh, cùng với công cụ miễn phí, đơn giản để có thể tạo ra hình ảnh time-lapse.

Ví dụ, các nhà quy hoạch đô thị – hoặc những người đang xem xét một ngôi nhà mới – có thể theo dõi thời gian các con sông đã di chuyển như thế nào, quá trình xây dựng len lỏi vào các khu vực đất hoang hoặc bờ biển bị xói mòn.


Các nhóm nghiên cứu môi trường có thể theo dõi nạn phá rừng, tác động của biến đổi khí hậu đối với hệ sinh thái và cách các hoạt động khác của con người như tưới tiêu đang làm thu hẹp các vùng nước như Biển Aral ở Trung Á. Và các nhà quản lý thảm họa, các nhóm viện trợ, các nhà khoa học và bất kỳ ai quan tâm đều có thể theo dõi các thảm họa thiên nhiên như núi lửa phun trào và cháy rừng.
Hình ảnh GOES cho thấy sự suy giảm của hồ Mead trên sông Colorado, kể từ những năm 1980 và sự phát triển của Las Vegas. Qiusheng Wu, NOAA GOES


Ảnh Time-lapse của vệ tinh GOES cho thấy vụ phun trào núi lửa Hunga Tonga vào ngày 15 tháng 1 năm 2022. Qiusheng Wu, NOAA GOES

Sử dụng ảnh Landsat và Sentinel
Ngày nay, có hơn 8000 vệ tinh quay quanh Trái đất. Bạn có thể xem bản đồ trực tiếp của chúng tại keeptrack.space.

Một số truyền và nhận tín hiệu vô tuyến để liên lạc. Một số khác cung cấp dịch vụ hệ thống định vị toàn cầu (GPS) để điều hướng. Những thứ chúng ta quan tâm là các vệ tinh quan sát Trái đất, thu thập hình ảnh của Trái đất, cả ngày lẫn đêm.

Landsat: Là vệ tinh hoạt động lâu đời nhất, Landsat đã thu thập hình ảnh về Trái đất từ năm 1972. Vệ tinh mới nhất trong chuỗi, Landsat 9, được NASA phóng vào tháng 9 năm 2021.

Nói chung, dữ liệu vệ tinh Landsat có độ phân giải không gian khoảng 30 mét. Nếu bạn nghĩ về pixel trên ảnh phóng to, thì mỗi pixel sẽ có kích thước 30 x 30m. Landsat có độ phân giải thời gian là 16 ngày, nghĩa là cùng một vị trí trên Trái đất được chụp ảnh khoảng 16 ngày một lần. Với cả Landsat 8 và 9 trên quỹ đạo, chúng ta có thể có được vùng phủ sóng toàn cầu của Trái đất cứ sau 8 ngày. Điều đó làm cho so sánh dễ dàng hơn.

Dữ liệu Landsat đã được cung cấp miễn phí cho công chúng kể từ năm 2008. Trong trận lũ lụt năm 2022 ở Pakistan, các nhà khoa học đã sử dụng dữ liệu Landsat và tài nguyên điện toán đám mây miễn phí để xác định mức độ lũ lụt và ước tính tổng diện tích bị ngập lụt.

Hình ảnh vệ tinh Landsat cho thấy sự so sánh song song vào tháng 8 năm 2021 (một năm trước lũ lụt) và tháng 8 năm 2022 (bên phải) ở miền nam Pakistan.  Qiusheng Wu, NASA Landsat

Sentinel: Trong chương trình Copernicus, các vệ tinh quan sát Trái đất Sentinel được Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA) phóng từ năm 2014. Các vệ tinh Sentinel-2 đã thu thập hình ảnh quang học của Trái đất từ năm 2015 ở độ phân giải không gian là 10 mét và độ phân giải thời gian là 10 ngày.

GOES: Những hình ảnh bạn sẽ thấy thường xuyên nhất trong dự báo thời tiết của Hoa Kỳ đến từ Vệ tinh Môi trường Hoạt động Địa tĩnh của NOAA, hay GOES. Chúng quay quanh phía trên đường xích đạo với cùng tốc độ Trái đất quay, vì vậy chúng có thể cung cấp khả năng giám sát liên tục bầu khí quyển và bề mặt Trái đất, cung cấp thông tin chi tiết về thời tiết, khí hậu và các điều kiện môi trường khác. GOES-16 và GOES-17 có thể chụp ảnh Trái đất ở độ phân giải không gian khoảng 1,2 dặm (2 km) và độ phân giải thời gian từ 5 đến 10 phút.



Cách tạo ảnh biến động của riêng bạn

Trước đây, việc tạo hoạt ảnh tua nhanh thời gian Landsat của một khu vực cụ thể đòi hỏi nhiều kỹ năng xử lý dữ liệu và mất vài giờ hoặc thậm chí vài ngày làm việc. Tuy nhiên, ngày nay, có sẵn các chương trình miễn phí và thân thiện với người dùng để cho phép bất kỳ ai cũng có thể tạo hoạt ảnh chỉ bằng vài cú nhấp chuột trên trình duyệt internet.

Chẳng hạn, tác giả Qiusheng Wu đã tạo một ứng dụng web tương tác cho sinh viên của mình mà bất kỳ ai cũng có thể sử dụng để tạo hoạt ảnh tua nhanh thời gian một cách nhanh chóng. Người dùng phóng to bản đồ để tìm một khu vực quan tâm, sau đó vẽ một hình chữ nhật xung quanh khu vực đó để lưu dưới dạng tệp GeoJSON – một tệp chứa tọa độ địa lý của khu vực đã chọn. Sau đó, người dùng tải tệp GeoJSON lên ứng dụng web, chọn vệ tinh để xem và chọn ngày rồi gửi tệp đó. Ứng dụng mất khoảng 60 giây để tạo hoạt ảnh tua nhanh thời gian.


Ngoài ra, có một số công cụ hữu ích khác để dễ dàng tạo hoạt ảnh vệ tinh. Những thứ khác để thử bao gồm Snazzy-EE-TS-GIF, Ứng dụng Earth Engine để tạo hoạt ảnh Landsat và Planetary Computer Explorer, một trình khám phá để tìm kiếm và trực quan hóa hình ảnh vệ tinh một cách tương tác.


Sử dụng dữ liệu viễn thám miễn phí để giám sát thiên tai và biến động môi trường Sử dụng dữ liệu viễn thám miễn phí để giám sát thiên tai và biến động môi trường Reviewed by VinhHD on 09:48 Rating: 5

Free SAR satellite data

17:01

 


The wavelengths of SAR satellites are capable of penetrating clouds, fog, darkness, and smoke. This ability is very important in observing the earth accurately without being dependent on weather and time of day or night. For example, when a flood occurs, they are often accompanied by favorable weather conditions such as rain, wind, and clouds. In this case, the SAR image shows its superiority. 

Here, I would like to introduce some SAR remote-sensing images available for your research.

1. Sentinel 1

First, and number 1 priority is Sentinel 1. Sentinel-1 includes twin satellites that each carry C-band synthetic aperture radar (SAR), together providing all-weather, day and night imagery of Earth's surface.

Time available: 2014 - now

Resolution: 10m

Free access

Link: https://scihub.copernicus.eu/dhus/#/home

2. ALOS PALSAR

PALSAR was developed to contribute to the fields of mapping, precise regional land-coverage observation, disaster monitoring, and resource surveying.

Time available: 2006 - 2011

Resolution: 20m

Access: You can set request data-access proposal on Alaska Satellite Facility. Some data open access. For ALOS-PALSAR you must be a resident of the United States to receive approval for data access.

Link: https://asf.alaska.edu/how-to/get-started/

3. ALOS AVNIR-2

Advanced Visible and Near-Infrared Radiometer (AVNIR)-2 images have removed distortions caused by the sensor and terrain. 

Time available: 2006 - 2011

Resolution: 10-20m

Access: Order

Link: https://search.asf.alaska.edu/

4. RADARSAT-1

RADARSAT-1 was a powerful microwave instrument. It captured high-quality SAR images of the Earth night and day and in all weather conditions

Time available: 1996-2008

Resolution: 16m

Access: Order

Link: https://earth.esa.int/eogateway/catalog/radarsat-1-2-full-archive-and-tasking/

5. ERS

Primarily SAR imagery is suitable for interferometry

Time available: 1991-2011

Resolution: 30m

Access: Order

Link: https://search.asf.alaska.edu/

6. OTHER

Other SAR imagery is not freely available; these include: Radarsat-2, TerraSAR-X, and Cosmo-SkyMed. But archived SAR images from past missions can be freely obtained. For example, SAR images from Envisat/ASAR can be obtained from the ESA Category-1 programme (http://eopi.esa.int/). 

Also, for commercial images (Radarsat-2, TerraSAR-X, and Cosmo-SkyMed) there are opportunities for scientific use of data for free or reduced rates.

Free SAR satellite data Free SAR satellite data Reviewed by VinhHD on 17:01 Rating: 5

TOP 10 chỉ số thông dụng cho ảnh Landsat và Sentinel

09:53

 


Trong nghiên cứu ảnh viễn thám, chúng ta thường sử dụng rất nhiều loại chỉ số quang phổ khác nhau để phân tích các vấn đề về thảm thực vật, tài nguyên nước, đất, cháy rừng, đô thị... Các sản phẩm ảnh viễn thám của Landsat và Sentinel được sử dụng nhiều hơn cả bởi vì chúng miễn phí, độ phân giải tốt về không gian, thời gian và phổ (nhiều bands).

Bài này được dịch từ bài viết của Gabri đăng trên giscrack.com ngày 17, Sep 2019
Link bài gốc: https://giscrack.com/list-of-spectral-indices-for-sentinel-and-landsat/


1. Normalized Difference Vegetation Index (NDVI):

NDVI là một trong những chỉ số kinh điển, sử dụng trong hầu hết các thể loại phân tích viễn thám. NDVI chỉ sử dụng band đỏ (red) và band gần hồng ngoại (NIR). Nó dùng để đánh giá mức độ thảm thực vật, độ phản xạ cao hơn trong tia NIR tương ứng với thảm thực vật dày đặc hơn và khỏe mạnh hơn (GU, 2019)

  • Formula of NDVI = (NIR – Red) / (NIR + Red)
  • NDVI (Landsat 8) = (B5 – B4) / (B5 + B4)
  • NDVI (Landsat 4 – 7) = (B4 – B3) / (B4 + B3)
  • NDVI (Sentinel 2) = (B8 – B4) / (B8 + B4)

2. Green Normalized Difference Vegetation Index (GNDVI):

GNDVI là một chỉ số modified của NDVI để nâng cao độ nhạy của hàm lượng diệp lục trong cây trồng. Thực ra chỉ số này cũng ít dùng, nhưng trong nghiên cứu về nông nghiệp, hoặc phân loại các loại cây trồng thì có thể dùng.

  • Formula of GNDVI = (NIR-GREEN) /(NIR+GREEN)
  • GNDVI (Landsat 8) = (B5 – B3) / (B5 + B3)
  • GNDVI (Landsat 4 – 7) = (B4 – B2) / (B4 + B2)
  • GNDVI (Sentinel 2) = (B8 – B3) / (B8 + B3)

3. Enhanced Vegetation Index (EVI):

EVI cũng tương tự như NDVI, có thể được dùng để lượng quá độ xanh của thực vật. Tuy nhiên, EVI  điều chỉnh đối với một số điều kện về khí quyển và noise của tán cây (cái này bạn nào hay làm classify các loại cây rừng, như rừng trồng, rừng già, cây công nghiệp... thì nên áp dụng)

  • Formula of EVI = G * ((NIR – R) / (NIR + C1 * R – C2 * B + L))
  • EVI (Landsat 8) = 2.5 * ((B5 – B4) / (B5 + 6 * B4 – 7.5 * B2 + 1))
  • EVI (Landsat 4 – 7) = 2.5 * ((B4 – B3) / (B4 + 6 * B3 – 7.5 * B1 + 1))
  • EVI (Sentinel 2) = 2.5 * ((B8 – B4) / (B8 + 6 * B4 – 7.5 * B2 + 1))

4. Advanced Vegetation Index (AVI):

AVI cũng khá giống với NDVI, chỉ sử dụng band RED và NIR. Trong các nghiên cứu sâu về thực vật như theo dõi biến động của cây trồng, rừng theo thời gian. Thông qua sự kết hợp đa thời gian của NDVI và AVI, chúng ta có thể phân biệt được các loại thảm thực vật khác nhau và trích xuất các đặc điểm của chúng (về thực vật khí hậu học) (GU, 2019).

  • Formula of AVI = [NIR * (1-Red) * (NIR-Red)] 1/3
  • AVI (Landsat 8) = [B5 * (1 – B4)*(B5 – B4)]1/3
  • AVI (Landsat 4 – 7) = [B4 * (1 – B3)*(B4 – B3)]1/3
  • AVI (Sentinel 2) = [B8 * (1 – B4)*(B8 – B4)]1/3

5. Soil Adjusted Vegetation Index (SAVI):

SAVI được dùng để hiệu chỉnh lại NDVI về ảnh hưởng của độ sáng của đất ở một số nơi có NDVI thấp. Chỉ số hiệu chỉnh độ sáng của đất L = 0.5 được cho là phù hợp với hầu hết các loại lớp đất phủ (USGS, 2019).

  • Formula of SAVI = ((NIR – R) / (NIR + R + L)) * (1 + L)
  • SAVI (Landsat 8) = ((B5 – B4) / (B5+ B4 + 0.5)) * (1.5)
  • SAVI (Landsat 4 – 7) = ((B4 – B3) / (B4+ B3 + 0.5)) * (1.5)
  • SAVI (Sentinel 2) = (B08 – B04) / (B08 + B04 + 0.428) * (1.428)

6. Normalized Difference Moisture Index (NDMI):

NDMI được dùng để xác định hàm lượng nước trong thực vật. Trong các bài toán phân loại thực vật ở khu đất ngập nước thường hay sử dụng chỉ số này.

  • Formula of NDMI = (NIR – SWIR) / (NIR + SWIR)
  • NDMI (Landsat 8) = (B5 – B6) / (B5 + B6)
  • NDMI (Landsat 4 – 7) = (B4 – B5) / (B4 + B5)
  • NDMI (Sentinel 2) = (B8 – B11) / (B8 + B11)

7. Moisture Stress Index (MSI):

MSI thường dùng để phân tích chất lượng của các loại cây trồng, dự báo năng suất và mô hình biophysical cho các bài toán nông nghiệp. Giá trị MSI bị đảo ngược so với các chỉ số khác, nghĩa là MSI càng cao thì cây bị căng thẳng về nước càng cao. Điều này cũng có thể suy ra độ ẩm đất sẽ thấp ở những nơi có MSI cao. Giá trị của MSI từ 0 đến hơn 3, nhưng thông thường từ 0.2 đến 2.0 (Welikhe et al., 2017).

  • Formula of GCI = (NIR) / (Green) – 1
  • GCI (Landsat 8) = (B5 / B3) -1
  • GCI (Landsat 4 – 7) = (B4 / B2) -1
  • GCI (Sentinel 2) = (B9 / B3) -1

8. Normalized Burned Ratio Index (NBRI):

NBRI sử dụng band NIR và SWIR vốn rất nhạy cảm trong biến động thảm thực vật để phát hiện các khu vực bị cháy và theo dõi sự hồi phục của hệ sinh thái (GU, 2019)

  • Formula of NBR = (NIR – SWIR) / (NIR+ SWIR)
  • NBRI (Landsat 8) = (B5 – B7) / (B5 + B7)
  • NBRI (Landsat 4 – 7) = (B4 – B7) / (B4 + B7)
  • NBRI (Sentinel 2) = (B8 – B12) / (B8 + B12)

9. Bare Soil Index (BSI):

BSI kết hợp các bands Blue, RED, NIR và SWIR để phát hiện các thay đổi của đất. 

  • Formula of BSI = ((Red+SWIR) – (NIR+Blue)) / ((Red+SWIR) + (NIR+Blue))
  • BSI (Landsta 8) = (B6 + B4) – (B5 + B2) / (B6 + B4) + (B5 + B2)
  • BSI (Landsta 4 – 7) = (B5 + B3) – (B4 + B1) / (B5 + B3) + (B4 + B1)
  • BSI (Sentinel 2) = (B11 + B4) – (B8 + B2) / (B11 + B4) + (B8 + B2)

10. Normalized Difference Water Index (NDWI)

NDWI được dùng để phân tích các bề mặt nước như sông suối ao hồ. Sử dụng 2 bands NIR và SWIR, chỉ số này có thể tăng cường các thông tin về nước một cách hiệu quả. NDWI cũng rất nhạy với built-up. NDWI cũng hay được kết hợp với NDVI để đánh giá sự biến động sử dụng đất.

  • Formula of NDWI = (NIR – SWIR) / (NIR + SWIR)
  • NDWI (Landsat 8) = (B3 – B5) / (B3 + B5)
  • NDWI (Landsat 4 – 7) = (B2 – B4) / (B2 + B4)
  • NDWI (Sentinel 2) = (B3 – B8) / (B3 + B8)
Một công thức khác của NDWI dùng để giám sát biến động của mặt nước, sử dụng 2 band Green và NIR, được định nghĩa bởi McFeeters (1996)
NDWI = (Green - NIR)/(Green + NIR)


Ngoài ra còn một vài các chỉ số nữa như NDSI (tuyết), NDGI (băng), ARVI, SIPI... nhưng tôi thấy ít sử dụng hơn, các bạn có thể đọc thêm trong link gốc.

TOP 10 chỉ số thông dụng cho ảnh Landsat và Sentinel TOP 10 chỉ số thông dụng cho ảnh Landsat và Sentinel Reviewed by VinhHD on 09:53 Rating: 5

Atmospheric correction of Landsat 8 Using ENVI 5 0 3

23:26
Cách hiệu chỉnh khí quyển Atmospheric corection và chuyển đổi DN thành TOA trong ENVI 5.0.3
Atmospheric correction of Landsat 8 Using ENVI 5 0 3 Atmospheric correction of Landsat 8 Using ENVI 5 0 3 Reviewed by VinhHD on 23:26 Rating: 5

Top 10 nguồn dữ liệu viễn thám miễn phí

16:22
Yêu cầu về dữ liệu viễn thám chất lượng cao đang gia tăng đột biến với số lượng nghiên cứu khổng lồ được thực hiện mỗi ngày. Mọi phân tích viễn thám đều xoay quanh thuật ngữ DATA với độ phân giải, vị trí, cảm biến được chỉ định và trên hết, nó phải MIỄN PHÍ. Ở đây tôi đã liệt kê một số nguồn hàng đầu cung cấp dữ liệu viễn thám miễn phí.

1. GLOVIS


The USGS Global Visualization Viewer (GloVis) là một trong những công cụ tìm kiếm và đặt hàng trực tuyến nhanh chóng và dễ dàng cho các dữ liệu vệ tinh và không gian, đặc biệt là cho người mới bắt đầu. Xem Hướng dẫn tải dữ liệu ở đây.
Các sản phẩm có sẵn để tải về là: Digital Orthophoto Quadrangle (DOQs), EO-1 ALI (Earth Observing-1 Advanced Land Imaging), EO-1 Hyperion (Earth Observing-1 Hyperion), Global Land Survey (GLS), Landsat 4-5 TM (L4-5 TM C1 Level-1), Landsat 7 ETM+ (L7 ETM+ C1 Level-1), Landsat 8 OLI/TIRS (L8 OLI/TIRS C1 Level-1), Sentinel-2, ISRO ResourceSAT 1 and 2 – AWIFS Sensor, ISRO ResourceSAT 1 and 2 – LISS-3 Sensor, GeoEye’s OrbView-3 (OrbView-3).

2. NASA Earth Observation (NEO)

NASA Earth Observation có hơn 50 bộ dữ liệu về khí quyển, đất liền, đại dương, năng lượng, môi trường và nhiều hơn nữa theo tần suất hàng ngày, hàng tuần và hàng tháng. Các bộ dữ liệu có sẵn ở dạng JPEG, PNG, Google Earth và GeoTIFF.

3. USGS Earth Explorer

USGS Earth Explorer là cổng thông tin tốt nhất để tìm nạp dữ liệu Viễn thám vì nhiều lý do. Đặc biệt, một loạt các hình ảnh vệ tinh và trên không, một loạt các tiêu chí tìm kiếm và sự sắp xếp tuần tự của hình ảnh vệ tinh làm cho Earth Explorer trở thành một chuyên gia về tải xuống hình ảnh. USGS cấp cho bạn quyền truy cập đầy đủ vào các sản phẩm và dịch vụ dữ liệu trên đất liền của NASA, như dữ liệu siêu âm của Hyperion, s, phân tán dữ liệu Radar và phản xạ bề mặt đất MODIS & AVHRR.

4. ESA’s Sentinel data

The Copernicus Open Access Hub (trước đây được biết đến là Sentinels Scientific Data Hub) cung cấp quyền truy cập đầy đủ, miễn phí và mở cho các sản phẩm người dùng Sentinel-1, Sentinel-2 và Sentinel-3, bắt đầu từ Đánh giá vận hành trong quỹ đạo (IOCR). Dữ liệu canh gác ESA đang theo đuổi USGS Earth Explorer với nhiều băng tần hơn và độ phân giải sắc nét hơn.

5. NASA Earth Data

Việc ngừng hoạt động của hệ thống tìm kiếm và khám phá dữ liệu Reverb vào ngày 1 tháng 1 năm 2018, Tìm kiếm Earthdata sẽ là phương tiện chính để tìm kiếm và khám phá dữ liệu quan sát Trái đất của NASA. Kết quả sẽ là tìm kiếm dữ liệu nhanh hơn và kết quả tìm kiếm phù hợp hơn cho người dùng dữ liệu EOSDIS. Tìm kiếm Earthdata sử dụng công cụ tìm kiếm hỗ trợ xử lý ngôn ngữ tự nhiên Client Client để nhanh chóng thu hẹp vào các bộ sưu tập có liên quan như trong hướng dẫn.
Tương tự như NASA Reverb, Dữ liệu Trái đất giao tiếp với rất nhiều vệ tinh như NASA DC, vệ tinh GPS, SMAP, JASON, METEOSAT, ALOS, TRMM, Aura, Aqua và nhiều hơn nữa.

6. NOAA Class

NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration) Class có một hệ thống thư viện dữ liệu trực tuyến riêng biệt, một tập hợp các bộ dữ liệu địa lý có giá trị và chất lượng hàng đầu miễn phí tạo nên sự khác biệt. Hệ thống quản lý dữ liệu toàn diện mảng lớn (LỚP) thực sự thuộc một nhóm riêng với rất nhiều dữ liệu được tích lũy từ các nguồn phong phú và khả thi khác như Vệ tinh môi trường hoạt động quay quanh cực của Bộ Quốc phòng (DoD) (POES), Vệ tinh Môi trường (GOES), Địa tĩnh, Hoạt động) của NOAA và các dữ liệu có nguồn gốc khác. Tuy nhiên khi so sánh với USGS, NOAA Class vẫn còn nghiệp dư.

7. NOAA Digital Coast

Nếu dữ liệu Vùng duyên hải là yêu cầu duy nhất của bạn, thì chắc chắn không có cổng thông tin nào tốt hơn để tiếp cận hơn NOAA’s Digital Coast. Chỉ cần xác định lựa chọn sở thích của bạn và chọn từ phạm vi bộ dữ liệu hình ảnh vệ tinh miễn phí như hồng ngoại, radar và màu tổng hợp thực để tải xuống. Ngoài dữ liệu ven biển, bạn cũng sẽ có được hình ảnh, độ che phủ đất, độ cao, dữ liệu kinh tế xã hội và sinh vật đáy.

8. IPPMUS Terra

IPUMS Terra tích hợp dữ liệu điều tra dân số từ khắp nơi trên thế giới với dữ liệu môi trường toàn cầu, cho phép người dùng có được các bộ dữ liệu tùy chỉnh kết hợp dữ liệu từ nhiều nguồn trong một cấu trúc mạch lạc. Dữ liệu cụ thể theo quốc gia có thể được lấy từ Terraclip có dữ liệu MODIS.

9. LANCE

The Land, Atmosphere Near real-time Capability for EOS (LANCE) hỗ trợ người dùng ứng dụng quan tâm đến việc theo dõi nhiều hiện tượng tự nhiên và nhân tạo. Dữ liệu và hình ảnh gần thời gian thực (NRT) từ các công cụ AIRS, AMSR2, MISR, MLS, MODIS, OMI và VIIRS có sẵn nhanh hơn nhiều so với xử lý thông thường cho phép. Hầu hết các sản phẩm dữ liệu có sẵn trong vòng 3 giờ từ quan sát vệ tinh. Hình ảnh NRT thường có sẵn 3-5 giờ sau khi quan sát.

10. VITO Vision

The VITO Vision cung cấp dữ liệu thực vật thô từ PROBA-V, SPOT-Thảm thực vật và METOP. Những vệ tinh có độ phân giải thô này khắc ra các kiểu thảm thực vật trên bề mặt Trái đất. Giao diện dễ sử dụng và cung cấp dữ liệu vệ tinh độ phân giải thấp miễn phí. Kiểu dữ liệu này rất tốt cho các ứng dụng quy mô lớn mà không cần các chi tiết tốt hơn.
Mỗi cổng thông tin làm cho đăng ký bắt buộc để tải dữ liệu. Vì vậy, hãy đăng ký và tải xuống dữ liệu viễn thám miễn phí







Top 10 nguồn dữ liệu viễn thám miễn phí Top 10 nguồn dữ liệu viễn thám miễn phí Reviewed by VinhHD on 16:22 Rating: 5

Viễn thám cơ bản. Bài 1. DownLoad ảnh vệ tinh Landsat 8

14:46
Hiện nay, có rất nhiều website chia sẻ dữ liệu vệ tinh miễn phí như:
+Website của cục khảo thí địa chất Hoa Kỳ (USGS): https://earthexplorer.usgs.gov/
+Website chia sẻ dữ liệu MODIS của UWG: https://ladsweb.modaps.eosdis.nasa.gov/
+Website chia sẻ dữ liệu Sentinel của ESA: https://scihub.copernicus.eu/
……………
Nếu muốn tìm hiểu sâu các bạn có thể truy cập vào một trong những web bên trên để có thể kiếm thêm thông tin về dữ liệu mà các bạn muốn sử dụng phục vụ nghiên cứu. Để làm ví dụ cơ bản ta sẽ sử dụng bộ dữ liệu ảnh quang Landsat 8 để tiến hành download (USGS)
Đặc điểm ảnh Landsat 8: Là bộ dữ liệu mới nhất của Vệ tinh Landsat, với độ phân giải trung bình (30x30m) đã được tiền xử lí sơ bộ, mỗi tệp ảnh Landsat 8 được down về được đăng kí tọa độ WGS84 và hiệu chỉnh yếu tố địa hình rất thuận tiện để sử dụng.
+Bắt đầu tải ảnh với (USGS), cần thực hiện đăng ký một tài khoản trên trang chủ của USG để được cấp quyền tải ảnh miễn phí. (Các bước thực hiện rất đơn giản, các bạn cứ điền đầy đủ thông tin là có thể đăng kí được). Chúng ta bắt đầu tải ảnh.

B1. Đầu tiên ta truy cập vào website: https://earthexplorer.usgs.gov/

B2. Nhập địa chỉ của khu vực nghiên cứu mà bạn muốn tải ảnh (Ví dụ TPHCM), Sau khi nhập xong kết quả sẽ hiện ra như khung bên dưới.


-Khu vực nghiên cứu sẽ được lưu dấu lại ở trên bản đồ kế bên như hình

B3. Click chọn Data Sets có trên thẻ để lựa chọn bộ dữ liệu ta cần quan tâm, có rất nhiều dữ liệu ảnh vệ tinh, ta kéo xuống và chọn Landsat/ Landsat Collection 1 Level-1/ Landsat 8 OlI/TIRS C1 Level-1:


B4. Click chọn Additional Criteria  có trên thẻ để lựa chọn điều kiện cho ảnh Landsat, cụ thể như:

+Độ Che Phủ mây (Scene Cloud Cover)
+Thu thập ảnh ban ngày hoặc đêm (Day/Night Indicator)
+Khoảng thời gian thu nhận ảnh (Date L-1 Generated (Ex. YYYY/MM/DD))
+…
Tùy vào nhu cầu bạn muốn sử dụng để ứng dụng vô cái gì, thời điểm nào mà thiết lập
Ở đây, nên lựa chọn độ che phủ mây < 10%, vì xử lí ảnh vệ tinh quang học nên tránh trường hợp mây nhiều để dễ dàng thu nhận thông tin bề mặt hơn.

B5. Ta chọn Resutl, sẽ xuất hiện các tấm ảnh Landsat 8 bên khung trái màn hình, ta click vào một tấm thì nó sẽ hiển thị ra bên phải. (Kiểm tra hình ảnh đúng vị trí chưa)


-Các chức năng cần biết giúp ta có thể có thêm thông tin về ảnh: Hiển thị vị trí của ảnh; Xem trước ảnh tổ hợp màu thật; Xem Metadata của ảnh; Tải ảnh vệ tinh

B6. Chọn Chức năng tải ảnh, sau khi cửa sổ hiện ra ta lựa chọn tệp GEOTIFF data Product để có dữ liệu đầy đủ nhất về khu vực này.

-Tệp ảnh dữ liệu Landsat này nặng xấp xỉ khoảng 900MB, và lúc Down về nó bao gồm 12 file ảnh dưới định dạng *.TIFF và 2 file siêu dữ liệu định dạng.txt (2 file này mô tả các thuộc tính của ảnh)

*Như vậy là đã download ảnh thành công*

Bài được copy từ tác giả Nghĩa Lê – Ungdungmoi.edu.vn
Viễn thám cơ bản. Bài 1. DownLoad ảnh vệ tinh Landsat 8 Viễn thám cơ bản. Bài 1. DownLoad ảnh vệ tinh Landsat 8 Reviewed by VinhHD on 14:46 Rating: 5

Thông số các loại ảnh viễn thám cơ bản

10:03

Tư liệu  ảnh vệ tinh viễn thám quang học là các tư liệu ảnh thu nhận bởi các kênh phổ của dải sóng ánh sáng nhìn thấy và dải hồng ngoại. Năng lượng đó chủ yếu là năng lượng mặt trời. Người ta còn gọi là tư liệu ảnh quang học. Sau đây sẽ giới thiệu các hệ thống thu nhận tư liệu ảnh vệ tinh viễn thám quang học phổ biến trên thế giới.


I.  TƯ LIỆU ẢNH VỆ TINH LANDSAT

Landsat  :Là hệ thống vệ tinh chụp ảnh trái đất. Chương trình viễn thám Landsat được phát triển bởi NASA (National Aeronautics and Space Administration-Cơ quan hàng không và không gian Hoa Kỳ). Dữ liệu Landsat được lưu giữ ở dạng file .BIL (Band Interleaved by Line) hoặc .BIP (Band Interleaved by Pixel). BIL and BIP được hỗ trợ bởi ARC/INFO và ArcView.Cho đến nay đã có nhiều thế hệ vệ tinh LANDSAT đuợc nghiên cứu và phát triển.
Hệ thống vệ tinh Landsat có thể được chia thành các thế hệ sau:
a)      Thế hệ vệ tinh thứ nhất: Landsat-1, 2, 3
Landsat-1, 2 và 3 được phóng vào các năm 1972, 1973, 1978 tương ứng. Landsat-1 ngừng hoạt động năm 1978 sau khi có hỏng hóc ở một bộ cảm, còn Landsat 2 và 3 ngừng hoạt động năm 1983. Những vệ tinh này có cùng các tham số về quỹ đạo và cùng mang một loại bộ cảm. Quỹ đạo vệ tinh tròn, đồng bộ với mặt trời, quay quanh trái đất trong khoảng 103 phút, quỹ đạo gần cực, góc nghiêng xấp xỉ 99o. Vệ tinh có thể quay quanh trái đất 14 vòng mỗi ngày. Mỗi vệ tinh có thể quét toàn bộ bề mặt trái đất trong 18 ngày, nghĩa là cứ 18 ngày, ta sẽ nhận được ảnh chụp của một khu vực trên trái đất.
Vệ tinh Landsat-2 và 3 mang 2 loại bộ cảm chụp ảnh là MSS (Multi Spectral Scanner và RBV (Return Beam Vidicon). Bộ cảm RBV hiếm khi được sử dụng trong nghiên cứu môi trường.
MSS (Multispectral Scanner)
MSS là một thiết bị quét ảnh theo đường được gắn trên các máy bay hay vệ tinh, nó tạo ra một số nhất định các ảnh đổng thời ở mỗi một kênh sóng khác nhau. Mỗi một cảnh chụp của MSS bao trùm trên một diện tích 185x185km và nó chồng lên ảnh kế bên khoảng 10 % dọc theo đường chụp. Ở mỗi trạm thu trên mặt đất, các ảnh được chuyển từ các tín hiệu điện tử sang ảnh dương bản đen trắng trên phim 7 li bởi một thiết bị ghi tia electron. Các ảnh gốc có tỷ lệ xấp xỉ 1:3.369.000

Đặc điểm LANDSAT-2 MSS
Bước sóng:
BAND 4: 0.5 – 0.6 μm (xanh lục)
BAND 5: 0.6 – 0.7 μm (đỏ)
BAND 6: 0.7 – 0.8 μm (cận hồng ngoại)
BAND 7: 0.8 – 1.1 μm (cận hồng ngoại)
Độ rộng cảnh:  185 km
Độ phân giải không gian:  80 m × 80 m
Landsat-3 bao gồm 5 kênh MSS và 2 kênh RBV camera. MSS có 4 kênh tương tự Landsat-2 và kênh thứ 5 là hồng ngoại nhiệt được thiết kế để hoạt động ở bất kỳ thời điểm nào trên quỹ đạo, kể cả vào ban đêm, và ở mọi góc cao mặt trời. Bốn băng đầu tiên chỉ có thể thu được khi độ cao mặt trời lớn hơn 10o. Có 6 bộ dò cho mỗi băng phổ MSS và và 2 bộ dò cho băng hồng ngoại nhiệt. Vì lý do này, băng thứ 5 (hồng ngoại nhiệt) có độ phân giải chỉ bằng 1/3 các băng phổ khác.
b)      Thế hệ thứ 2: Landsat-4, 5
Tại nước Mỹ, với mục đích tổ chức một hệ thống viễn thám chặt chẽ, có khả năng nghiên cứu môi trường tỉ mỉ hơn, chương trình NOAA đã ra đời. Và sự ra đời của Landsat-4 và 5 cũng không ngoài mục đích đó. Landsat-4, 5 được phóng vào các năm 1982 và 1984 tương ứng. Góc nghiêng của các vệ tinh này là 98,30 và thời gian quay quanh trái đất là 98,5 phút. Chu kì lặp là 16 ngày. Sự khác biệt lớn nhất giữa Landsat-4 và 5 với các vệ tinh Landsat trước là bộ cảm RBV đã được bỏ đi và thay bằng một thế hệ MSS mới là TM (Thematic Mapper). Bộ cảm này thu được nhiều kênh phổ hơn và độ phân giải không gian cũng lớn hơn.
Đặc điểm của bộ cảm TM:
TM có 3 kênh nhìn thấy, một kênh cận hồng ngoại và 2 kênh hồng ngoại trung có độ phân giải 30m, một kênh hồng ngoại nhiệt có độ phân giải 120m
Landsat TM
Bước sóng:
BAND 1: 0.45 – 0.52 μm (xanh-tím)
BAND 2: 0.52 – 0.60 μm (lục)
BAND 3: 0.63 – 0.69 μm (đỏ)
BAND 4: 0.76 – 0.90 μm (cận hồng ngoại)
BAND 5: 1.55 – 1.75 μm (hồng ngoại trung)
BAND 6: 10.40 – 12.50 μm (hồng ngoại xa/hồng ngoại nhiệt)
BAND 7: 2.08 – 2.35 μm (hồng ngoại trung)
Độ rộng cảnh: 185 km
Độ phân giải không gian: 30 m × 30 m (trừ BAND 6: 120 m × 120 m)
Bộ cảm TM có khả năng quan trắc trên mọt khoảng phổ tương đối rộng (xanh lam đến hồng
ngoại) và do đó, ứng dụng của loại ảnh này cũng rộng hơn:
1. Nghiên cứu nước ven bờ (Band 1);
2. Xác định sự sinh trưởng của thực vật qua độ phản xạ đo ở dải sóng xanh lục (Band 2);
3. Lập bản đồ diệp lục để nghiên cứu sự phân bố của thực vật (Band 3);
4. Xác định đường bờ nước (Band 4);
5. Đo đạc các thông số về mây và tuyết Band 5);
6. Lập bản đồ nhiệt (Band 6);
7. Lập bản đồ thủy nhiệt (Band 7).
Ảnh TM có độ phân giải chung là 30 m. Độ phân giải cao có được do các bộ dò rất nhạy và
nhờ lượng tử hoá 8 bit trong quá trình chuyển đổi từ tương tự sang dạng số (256 mức độ xám). Băng MSS chỉ được lượng tử hoá 6 bít (64 mức độ xám). Điều này có nghĩa các cảnh TM có số lượng pixel với dải phổ lớn hơn. Điều này còn có thể thấy được qua tốc độ truyền dữ liệu rất cao: 84,9 MB/s.
c)      Thế hệ thứ 3: Landsat- 6, 7
Landsat-6 không được phóng thành công. Năm 1999, Landsat-7 được phóng. Vệ tinh Landsat-7 mang theo bộ cảm ETM+ có khả năng hoạt động trong một dải sóng rộng từ nhìn thấy đến cận hồng ngoại và hồng ngoại nhiệt. Landsat-7 thu được một kênh ảnh Panchromatic có độ phân giải 15m, các kênh phổ khác có độ phân giải giống như Landsat TM là 30m, riêng kênh hồng ngoại nhiệt, kênh 6 có độ phân giải không gian cao hơn: 60m.
Giống như các thế hệ vệ tinh trước, ứng dụng chủ yếu của Landsat-7 là quan trắc mặt đất: như lớp phủ, sử dụng đất, tai biến trượt lở, lũ lụt, nghiên cứu địa chất, nghiên cứu và quan trắc đô thị.... Tuy nhiên nhờ kích thước cảnh lớn với 185x185 km, độ phân giải phổ cao, chu kỳ lặp ngắn, Landsat-7 cũng được ứng dụng cho nghiên cứu đại dương.

Ứng dụng chủ yếu của ảnh vệ tinh Landsat:
Ø      Nông lâm nghiệp
Ø      Thủy sản,
Ø      Quy hoạch vùng,
Ø      Thành lập bản đồ,
Ø      Nghiên cứu biển, đới bờ...

II.  TƯ LIỆU ẢNH VỆ TINH NOAA

Hệ thống ảnh NOAA được phát triển dựa trên kinh nghiệm từ các hệ thống vệ tinh trước đó như NIMBUS, TIROS, TOS. Hệ thống mang tên của cơ quan đã tài trợ NOAA (US. National Oceanic and Atmospheric Administration). Mục đích chính của NOAA là nghiên cứu nhiệt độ bề mặt biển và quan trắc khí tượng. Có thể chia hệ thống ra làm các thế hệ sau:

a)      Thế hệ 1: NOAA-2, 3, 4, 5

NOAA-2,3, 4, 5 được phóng vào các nằm 1972, 1973, 1974 và 1976. Các vệ tinh NOAA có quỹ đạo tròn, gần cực, góc nghiêng 1020, đồng bộ mặt trời và được thiết kế đi qua 2 lần một ngày đối với mọi trạm thu ảnh NOAA. Những vệ tinh này có chu kỳ quay quanh trái đất là 115’ với 12- 13 vòng mỗi ngày.

Các vệ tinh NOAA mang theo bộ cảm VHRR (Very High Resolution Radiometer) được sử dụng chủ yếu cho nghiên cứu đại dương. Bộ cảm này không hoạt động năm 1979 và được thay thế bằng AVHRR trên các thế hệ vệ tinh tiếp theo.

b)      Thế hệ thứ 2: TIROS-N, NOAA -6, 7, 8, 9.

Những vệ tinh này được phóng vào các năm 1978, 1979, 1981, 1983 và 1984. Chúng cũng có góc nghiêng so với quỹ đạo là 1020, nhưng chu kỳ quay chỉ còn 990 và các vệ tinh quay mỗi ngày 14-15 vòng.

TIROS-N (Television and Infrared Observational Satellite) ngừng hoạt động năm 1981. Mục đích chính của hệ thống vệ tinh TIROS là dự báo thời tiết và quan trắc mây. TIROS-N được sử dụng để kiểm tra các bộ cảm cho hệ thống vệ tinh NOAA.

Bộ cảm AVHRR dùng trong thế hệ vệ tinh thứ 2 của NOAA được ứng dụng cho nghiên cứu đại dương, chủ yếu là nhiệt độ bề mặt biển. NOAA-8 mang thêm một bộ cảm khác phục vụ cho ngư nghiệp là SARSAT (Search and Rescue Satellite-Aid Tracking) để dò các tín hiệutừ tàu thuyền gặp nguy hiểm

AVHRR

AVHRR là một thiết bị đo bức xạ dạng quét gồm 4-5 kênh (phụ thuộc vào từng phiên bản) hoạt động trong dải sóng nhìn thấy, cận và hồng ngoại nhiệt. Đặc điểm của bộ cảm được liệt kê như sau:

NOAA-7 - AVHRR CHARACTERISTICS

Bước sóng:

BAND 1: 0.58 – 0.68 μm (xanh lục- đỏ)

BAND 2: 0.72 – 1.10 μm (cận hồng ngoại)

BAND 3: 3.55 – 3.93 μm (hồng ngoại trung)

BAND 4: 10.50 – 11.50 μm (hồng ngoại xa/hồng ngoại nhiệt)

BAND5: 11.50– 12.50 μm (hồng ngoại xa/hồng ngoại nhiệt)

Độ rộng cảnh: 2700 km

Độ phân giải: 1 km X 1 km

c)      Thế hệ thứ 3: NOAA 12, 13, I, K, L, M, N



Ứng dụng chủ yếu của ảnh vệ tinh NOAA:

Ø      Theo dõi về dự báo thời tiết

Ø      Nghiên cứu biến động “độ xanh”- chỉ số thực vật (Vegetation Index -VI) hay sự khác biệt của chỉ số thực vật (Normal Difference Vegetation Index - NDVI).

Ø      Nghiên cứu môi trường biển, hàm lượng clorophyl, nhiệt độ bề mặt nước biển.

Ø      Phát hiện và theo dõi cháy rừng, nghiên cứu núi lửa, nghiên cứu quá trình sa mạc hoá...




Ví dụ tư liệu ảnh vệ tinh NOAA


Ảnh có độ phân giải thấp và độ rộng cảnh lớn

III.  TƯ LIỆU ẢNH VỆ TINH SPOT

Vào đầu năm 1978 chính phủ Pháp quyết định phát triển chương trình SPOT (Système Pour l’Observation de la Terre) với sự tham gia của Bỉ và Thụy Điển. Hệ thống vệ tinh viễn thám do Trung tâm nghiên cứu Không gian (Centre National d’Etudes Spatiales – CNES) của Pháp chế tạo và phát triển. Vệ tinh đầu tiên của SPOT-1 được phóng lên quỹ đạo năm 1986, tiếp theo là SPOT-2, SPOT-3, SPOT-4, và SPOT-5 lần lượt vào các năm 1990, 1993, 1998, và 2002 trên đó mang hệ thống quét CCD.



Vệ tinh SPOT bay ở độ cao 832Km, góc nghiêng của mặt phẳng quỹ đạo là 98.70, thời điểm bay qua xích đạo là 10h30’ và chu kỳ lăp trong 26 ngày. Các thế hệ vệ tinh SPOT 1,2,3 có bộ cảm HRV( High Resolution Visible) với kênh toàn sắc (0,51 – 0,73µm) độ phân giải 10m; ba kênh đa phổ có độ phân giải 20m, phân bố trong vùng sóng nhìn thấy gồm xanh lục (0,5-0,59µm), đỏ (0,61 – 0,68m), gần hồng ngoại (0,79 – 0,89µm). Mỗi cảnh có độ bao phủ mặt đất là 60km x 60km. Vệ tinh SPOT 4 với kênh toàn sắc (0,49-0,71 µm); ba kênh đa phổ HRV tương đương với ba kênh truyền thống HRV; thêm kênh hồng ngoại (1,58-1,75µm) có độ phân giải 20m. Khả năng chụp nghiêng của SPOT cho phép tạo cặp ảnh lập thể từ hai ảnh chụp vào hai thời điểm với các góc chụp nghiêng khác nhau.

Vệ Tinh SPOT 4  1998  CNES       Vệ Tinh SPOT 5  2002  CNES
Vệ tinh SPOT


Vệ tinh SPOT-5 phóng lên quỹ đạo ngày 03/05/2002, được trang bị một cặp Sensor HRG ( High Resolution Geometric) là loại Sensor ưu việt hơn các loại trước đó. Mỗi một Sensor HRG có thể thu được ảnh đổi với độ phân giải 5m đen-trắng và 10m với ảnh mầu. Với kỹ thuật xử lý ảnh đặc biệt, có thể đạt được ảnh độ phân giải 2,5m, trong khi đó dải chụp phủ mặt đất của ảnh vẫn đạt 60km đến 80km. Đây chính là ưu điểm của ảnh SPOT, điều mà các loại ảnh vệ tinh cùng thời khác ở độ phân giải này đều không đạt.
            Kỹ thuật thu ảnh HRG cho phép định vị ảnh với độ chính xác nhỏ hơn 50m nhờ hệ thống định vị vệ tinh DOGIS và Star Tracker lắp đặt trên vệ tinh. Trên vệ tinh SPOT-5 còn lắp thêm 2 máy chụp ảnh nữa. Máy thứ nhất HSR (High Resolution Stereoscopic) – Máy chụp ảnh lập thể lực phân giải cao. Máy này chụp ảnh lập thể dọc theo đường bay với độ phủ 120 x 600km. Nhờ ảnh lập thể đọ phủ rộng này tạo lập mô hình số độ cao (DEM) với độ chính xác 10m mà không cần tới điểm khống chế mặt đất. Máy chụp ảnh thứ 2 mang tên VEGETATION giống như VEGETATION lắp trên vệ tinh SPOT-4 hàng ngày chụp ảnh mặt đất trên một dãi rộng 22,5km với kích thước pixel 1x1km trong 4 kênh phổ. Ảnh VEGETATION được sử dụng rất hữu hiệu cho mục đích theo dõi biến động địa cầu và đo vẽ bản đồ hiện trạng đất.
            Hai vệ tinh SPOT 4 và SPOT 5 có thêm kênh phổ chụp SWIR nằm phía trên ba kện phổ của các vệ tinh SPOT trước đó, nhờ vậy rất thuận lợi cho nghiên cứu về độ ẩm và lớp phủ thực vật. Sự cải tiến này đã tạo ra rất nhiều ứng dụng cho nông nghiệp, nghiên cứu hiện trạng đất và quản lý tài nguyên thiên nhiên.
Bảng 1-2 và 1-3 giới thiệu tổng hợp về các thông số của thế hệ ảnh SPOT

Loại
Vệ tinh SPOT
Tên bộ cảm
Số Kênh
Độ phân giải (m)
Các kênh đa phổ
XS (Multispictral)
SPOT
1, 2, 3
HRV (High Resolution Visible)
3

20 x 20
Lục, đỏ, gần hồng ngoại
P hoặc PAN(Panchromatic)
SPOT
1, 2, 3

HRV
1
10 x 10
Toàn sắc
P + SX
(Panchromatic and Multispictral merging)
SPOT
1, 2, 3

HRV
3

10 x 10
Lục, đỏ, gần hồng ngoại

XI (Multispictral)

SPOT  4
HRVIR (High Resolution Visible and InfraRed)

4

20 x 20
Lục, đỏ, gần hồng ngoại, hồng ngoại trung bình

M ( Monospectral)

SPOT  4

HRVIR


1

10 x 10

Đỏ
 M + XI      hoặc P + XI
(Panchromatic and Multispictral merging)

SPOT  4

HRVIR

4

10x10*
Lục, đỏ, gần hồng ngoại hồng ngoại trung bình
HI (Multispictral InfraRed High)

SPOT 5
HRG ( High Resolution Geometric)

4

10 x 10
Lục, đỏ, gần hồng ngoại, hồng ngoại trung bình
HX (Multispictral High Resolution)

SPOT 5

HRG

3

10 x 10
Lục, đỏ, gần hồng ngoại
HMA hoặc HMB(Panchromatic High Resolution)

SPOT 5

HRG

1

5 x 5

Toàn sắc
HMX ( HM and HX merging)
SPOT 5
HRG
3
5 x 5
Lục, đỏ, gần hồng ngoại
THR ( Very High Resolution)
SPOT 5
HRG
1
2,5 x 2,5**
Toàn sắc
THX (Very High Resolution Multispectral, THR and HX merging)

SPOT 5

HRG

3
2,5 x 2,5**

Lục, đỏ, gần hồng ngoại
THN (Very High Resolution Multispectral, THR and HX merging, in pseudo-natural colors)


SPOT 5


HRG


3


2,5 x 2,5**


Xanh giả, lục, đỏ
HRS (Very High Resolution Stereoscopic)

SPOT 5

HRG

2

5 x 10
Toàn sắc

Các đặc trưng chính của ảnh vệ tinh SPOT



*    Chỉ riêng kênh B2 (=M) có độ phân giải 10m. Các kênh còn lại được lấy mẫu lại từ 20 đến 10m.
**  Điểm mặt đất – kích thước của THR được lấy mẫu lại. Độ phân giải nhỏ hơn 3m
            Ảnh SPOT được sủ dụng chủ yếu trong các lĩnh vực đo vẽ mới và hiệu chỉnh bản đồ địa hình; thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất; và theo dõi biến động môi trường như mất rừng, xói mòn, phát triển đô thị v.v.. Ảnh SPOT-5 có độ phân giải cao, đặc biệt ảnh độ phân giải 2,5m mở ra triển vọng cảu nhiều ứng dụng mà trước đây chỉ có thể thực hiện với ảnh hàng không như thành lập bản đồ tỉ lệ lớn, quy hoạch đô thị, quản lý hiểm họa và thiên tai..
Vệ tinh SPOT
Kênh Phổ
Bước sóng
Phổ điện từ
Độ phân giải
SPOT 1, 2, 3
Kênh 1
0,5 - 0,59   µm
Xanh lục
20m
SPOT 1, 2, 3
Kênh 2
0,61 - 0,68 µm
Đỏ
20m
SPOT 1, 2, 3
Kênh 3
0,79 - 0,89  µm
Gần hồng ngoại
20m
SPOT 4,5
Kênh 4
1,58 - 1,75  µm
Toàn sắc
10m
SPOT 5
Kênh 1
0,5 - 0,59   µm
Xanh lục
10m
SPOT 5
Kênh 2
0,61 - 0,68  µm
Đỏ
10m
SPOT 5
Kênh 3
0,79 - 0,89  µm
Gần hồng ngoại
10m
SPOT 1, 2, 3
Kênh Toàn sắc
0,51 - 0,73  µm
Toàn sắc
10m
SPOT 4
Kênh Toàn sắc
0,49 - 0,73  µm
Toàn sắc
10m
SPOT 5
Kênh Toàn sắc
0,49 - 0,73  µm
Toàn sắc
5m
SPOT 5
Kênh Toàn sắc
0,49 - 0,73  µm
Toàn sắc
2,5m
SPOT 5
Kênh Toàn sắc
0,49 - 0,73  µm
Toàn sắc
5 x 10m
Độ phân giải phổ của ảnh nguồn các vệ tinh SPOT từ 1 đến 5.
Ví dụ tư liệu ảnh vệ tinh NOAA
Ảnh chụp nghiên cứu các khu vực ngập lụt.


IV.  TƯ LIỆU ẢNH VỆ TINH IKONOS

Vệ tinh tạo ảnh vũ trụ phân giải siêu cao IKONOS được phóng lên quĩ đạo cân cực vào ngày 24 tháng 9 năm 1999 tại độ cao 682 km, cắt xích đạo vào 10:30 phút sáng. Đây là thế hệ vệ tinh thương mại  đầu tiên cung cấp ảnh chụp mặt đất độ phân giải siêu cao 1m. Thời gian quỹ đạo lặp lại:11 ngày. Góc quét 45° theo đường quét dọc và ngang. Tạo ảnh lập thể bằng cách quét liên tục theo chiều ngang và quét lặp lại trước sau theo chiều dọc.


Vệ tinh IKONOS

Đặc điểm ảnh vệ tinh IKONOS:

Ø      Dữ liệu số có cấu trúc 11 bit.
Ø      IKONOS có thể nhìn vào đối tượng và cố định vài giây và có thể hướng theo đối tượng khảo sát.
Ø      Một ảnh IKONOS chuẩn có kích thước 11x11 km. Vệ tinh có thể chụp một dải rộng 11 km và dài 1000 km liên tục hoặc chụp vào ảnh ghép thành khối rộng tới 12.000 km2.

Ứng dụng:
Ø      Lập bản đồ tỷ lệ lớn.
Ø      Quy hoạch.
Ø      Dân dụng.
Ø      Quốc phòng.
Ví dụ tư liệu ảnh vệ tinh IKONOS
Ảnh chụp khu đô thị độ phân giải cao



V.  TƯ LIỆU ẢNH VỆ TINH QUICKBIRD

QuickBird được phóng lên vũ trụ vào ngày 18 tháng 10 m 2001 là hệ tạo ảnh vệ tinh thứ hai sau IKONOS cho ra ảnh có độ phân giải cao so với ảnh chụp photos. Nó cho ra khả năng cao nhất về độ phân giải. Kênh toàn sắc có độ phân giải là 0.61 m và độ phân giải của các kênh đa phổ là 2.44 m. QuickBird cho ảnh độ phân giải 0,7 m ghép kênh toàn sắc tổ hợp với kênh hồng ngoại. Khả năng lưu trữ trên vệ tinh và độ rộng của đường quét lớn. Khoảng hẹp nhất của nó là 64 km2 và độ rộng nhất là 10000 km2 .
Vệ tinh được định vị ở độ cao quĩ đạo là 450 km với góc nghiêng quĩ đạo là 97.20 , đồng bộ mặt trời. Các đặc tính của vệ tinh QuickBird được trình bày ở bảng dưới.

Vệ tinh QUICKBIRD


Vệ tinh QuickBird của công ty Digital Globe cung cấp dải quét rộng nhất, khả năng lưu trữ trong lớn nhất và độ phân giải cao nhất trong tất cả các loại vệ tinh thương mại hiện hành. Vệ tinh Quickbird có khả năng thu nhận trên 75 triệu km2 dữ liệu hình ảnh mỗi năm ( lớn hơn 3 lần diện tích vùng Bắc Mỹ ), cho phép Công ty Digital Globe có thể chụp và cập nhật các dữ liệu lưu trữ của Công ty với tốc độ cao chưa từng có trước đây. Vệ tinh Quickbird đã và đang nhanh chóng trở thành sự lựa chọn tốt nhất cho việc sử dụng ảnh vệ tinh phân giải cao cho mục đích thành lập bản đồ.
Từ khi nhanh chóng thành công vệ tinh Quickbird Digital Globe và có thể thu nhận được dữ liệu, ảnh Quickbird nhanh chóng được nghiên cứu sử dụng trong công tác hiệu chỉnh và thành lập bản đồ tỷ lệ lớn khu đô thị.
CÁC ĐẶC ĐIỂM CỦA QUICKBIRD
Ngày phóng
18 tháng 10 năm 2001
Thiết bị phóng
Boeing Delta II
Địa điểm phóng
Vandenberg Air For Base, California
Độ cao quỹ đạo
450 km
Góc nghiêng quỹ đạo
97.20 , đồng bộ mặt trời
Tốc độ
7.1 km/giây
Thời gian cắt qua xích đạo
10h30’ sang ( điểm đi xuống)
Thời gian hoàn thành 1 quỹ đạo
93.5’
Thời gian lặp lại một vị trí
1 - 3.5 ngày phụ thuộc vĩ độ (300 tính từ điểm thiên đế)
Độ rộng dải quét
16.5km x 16.5km Tại điểm thiên đế
Độ chính xác tính theo hệ mét
23m mặt phẳng ( theo tiêu chuẩn CE90)
Dữ liệu số
11 bits
Độ phân giải
Ảnh đen trắng : 61cm (tại điểm thiên đế) - 72cm (250tính từ điểm thiên đế)
Ảnh đa phổ : 2.44m - 2.88m tương ứng
Các băng ảnh
Đen trắng (Pan) : 450 - 900 nm
Lam (blue) : 450 - 520 nm
Lục (green) : 520 - 600 nm
Đỏ (red) : 630 - 690 nm
Cận hồng ngoại(NIR) : 760 -900 nm


Ví dụ tư liệu ảnh vệ tinh QuickBird

Hình ảnh phân biệt rõ ràng đường đất trên đồi núi


Hình ảnh rõ nét các ruộng bậc thang.


Ảnh vệ tinh QuickBird 0,62m


VI.  TƯ LIỆU ẢNH VỆ TINH MODIS



Hệ thống vệ tinh MODIS thu nhận ảnh sử dụng 36 phổ kênh, có độ phân giải  từ 250 - 1000m. Độ rộng cảnh rất lớn.
Vệ tinh Modis
Các kênh của bộ cảm MODIS và ứng dụng chủ yếu:



Các loại dữ liệu của MODIS:
1. Dữ liệu nghiên cứu mây
2. Nồng độ tầng đối lưu và đặc tính quang học của khí quyển.
3. Đặc tính về mây
4. Phủ thực vật và đất:
5. Phản xạ và diện phủ của tuyết và bang trên biển.
6. Đo nhiệt độ bề mặt đất
7. Màu của biển (phổ phát xạ của đại dương )
8. Nồng độ chlorophyla (với 35%).
9. Phổ phát xạ của chlorophyl (50%).

Ví dụ tư liệu ảnh vệ tinh MODIS

Ảnh MODIS nghiên cứu đại dương.

MODIS, bão Lupin, 26/11/2003, Tây Philippin

VII.  TƯ LIỆU ẢNH VỆ TINHORBITVIEW

Hệ thống vệ tinh ORBITVIEW được thống kê trong phần I đây là hệ thống vệ tinh của quốc gia Hòa Kỳ. Gồm 4 thế hệ:
ORBITVIEW 1:
Ø      OrbView-1 là vệ tinh tạo ảnh được phóng vào 03/4/1995 trên độ cao 470Km.
Ø      OrbView-1 lần đầu tiên cho phép phân biệt vùng có mây và không mây.
Ø      OrbView-1 chủ yếu phục vụ cho việc nghiên cứu khí quyển và dự báo khí hậu.
ORBITVIEW2:
Ø      OrbView-2 có các bộ cảm đa phổ nghiên cứu mặt đất và biển được phóng lên quĩ đạo vào năm
Ø      1997 cung cấp ảnh cho 14 trạm thu mặt đất.
Ø      Vệ tinh OrbView-2 chuyên nghiên cứu về mầu của đại dương nằm trong dự án của NASA SeaWiFS.
Ø      Độ cao bay, góc nghiêng, chu kỳ của vệ tinh và ứng dụng được thống kê trong phần I.
ORBVIEW3 và ORBVIEW4:
Ø      Hiện nay cơ quan tạo ảnh Orbimage và tập đoàn Khoa học về Quĩ đạo (Orbital Sciences Corporation) xây dựng các vệ tinh
Ø      OrbView-3 và OrbView-4 có độ phân giải cao. Orbimage đã hợp tác với Không quân Mỹ trong nghiên cứu phát triển bộ cảm siêu phổ dùng trên OrbView-4.
Ø      OrbView-4 sẽ cho ra ảnh phân giải của ảnh toàn sắc là 1m và đa phổ là 4m trong giải sóng nhỡn thấy và hồng ngoại.
Ø      Ngoài ra nó còn được trang bị bộ cảm siêu phổ tới 200 kênh từ 0.4-2.5micromet với độ phân giải 8m chuyên để nghiên cứu đặc điểm thành phần vật chất trên mặt đất.
Ø      Độ lặp của ảnh tại một điểm trên mặt đất là 3 ngày. Các ảnh do OrbView-4 sẽ phục vụ mục đích thương mại, môi trường và an ninh.
Ø      Độ phân giải 1 m cho phét phát hiện như rất rõ nét, 4 mét phân giải cho phép xác định chính xác các đối tượng không gian như nông thôn, thành thị và các vùng đang phát triển.
Ø      Vệ tinh OrbView-4 sẽ cho ảnh phục vụ nghiên cứu nông nghiệp, rừng và khai khoáng cũng như kiểm tra môi trường.
Ø      Độ cao bay, góc nghiêng, chu kỳ của vệ tinh và ứng dụng được thống kê trong phần I. 


Ví dụ tư liệu ảnh vệ tinh ORBITVIEW



VIII.  TƯ LIỆU ẢNH VỆ TINH COSMOS VÀ RESURS-01

Chương trình vệ tinh COSMOS của Liên Xô trước đây rất quen thuộc đối với Việt Nam. Tư liệu ảnh viễn thám COSMOS gồm có 2 loại. Ảnh độ phân giải cao có độ bay chụp 270km, máy ảnh tiêu cự 1.000mm, kích thước ảnh 30 x 30cm, độ phủ dọc trên 60%, độ phân giải mặt đất 6 – 7m. Ảnh độ phân giải trung bình có độ cao bay chụp 250km, máy ảnh tiêu cự 200mm, kích thước ảnh 18 x 18cm, độ phủ dọc trên 60%, độ phân giải mặt đất 30cm, chụp ở 3 phổ là xanh lục ( 0,51 – 0,60µm ), đỏ ( 0,6 – 0,7µm ), gần hồng ngoại ( 0,7 – 0,8µm ).

Ngày 20/11, Nga đã phóng thành công tên lửa đẩy Soyuz-U mang theo vệ tinh quân sự Cosmos-2455 lên quỹ đạo từ sân bay vũ trụ Plesetsk.
CHLB Nga đưa lên quỹ đạo 3 vệ tinh viễn thám RESURS – 01 vào các năm 1985, 1988 và 1994. Vệ tinh RESURS – 01 bay ở độ cao 678km, trang bị bộ cảm đa phổ MSU-SK, có độ phân giải không gian là 170m đối với 4 kênh gồm kênh xanh lục ( 0,5 – 0,6µm ), đỏ ( 0,6 – 0,7µm ), gần hồng ngoại ( 0,7 – 0,8µm và 0,8 – 1,1µm ). Kênh hồng ngoại nhiệt ( 10,4 – 12,6µm ) có độ phân giải 600m. Một cảnh có độ bao phủ 600 x 600km.

Ghi chú: bài viết được sưu tầm trên internet từ link http://gisgpsrs.blogspot.com/2012/08/tu-lieu-anh-ve-tinh-vien-tham-quang-hoc.html#.XDvsGVwzaUk
Thông số các loại ảnh viễn thám cơ bản Thông số các loại ảnh viễn thám cơ bản Reviewed by VinhHD on 10:03 Rating: 5
ads 728x90 B
Được tạo bởi Blogger.